luns, 9 de novembro de 2020

Uns contos da zorra

* Conto recollido na Pena do Souto:


A zorra entrou nunha cociña da Pena do Souto e comeu as papas que estaban no pote.

Ao saír encontrouse co lobo e ela como estaba toda farta non podía case andar e queixouse ao compadre, o lobo, que a levara ao lombo. E ao ir a cabalo del dicía:

"María arteira,
María arteira,
farta de papas
e vai cabaleira".

E o lobo respondíalle: "Que di señora comadre?".

E ela dicíalle: "Que alí en Ramisquedo hai un rebaño de ovellas".

Chegaron a Ramisquedo e non había ovellas.

E a zorra dicíalle: "Tire pra San Lourenzo".

O que quería a zorra era só que a levasen ao lombo.


* Conto recollido en Moialde, concello de Vilardevós, e Castrelo de Abaixo, concello do Riós:


Un galo ía escapando da zorra e subiuse a un carballo.

A zorra intentando coller o galo dicía:

"Serra meu rabo
se queres comer galo".

E o galo dende o alto dicía:

"Dios me libre
de fouce e machado
que rabo de zorra
non corta carballo".

* Conto recollido en Verín:

Un galo quedou desplumado polo ataque da zorra e ésta dicíalle:

"Galiño novo
ven pola roupa
que eiquí che quedou"

E o galo respondía:

"Dios que me deu esta
xa me dará outra".

* En Laza o mesmo conto remataba así:

"Xan Pericán
volve pola roupa"

"Non volvo non,
que si Dios me deu esta,
hame dar outra".

mércores, 4 de novembro de 2020

O Responso na tradición oral

O Responso é unha oración de cando se quería arresponasar a algúen ou a algunha cousa para que a boa sorte ou bo suceso lle acompañase.


É o seguinte:


Responso a San Antonio:


San Antonio florecido

que en Belén fuche nacido.

Se vestíu e se calzou

e o seu libriño rezou.

E ó ir no medio do camiño

con Jesucristo se encontrou.

Jesucristo pronde vas ?

Connosco non irás,

neste monte quedarás,

para guardar a '------'

de lobos e lobas,

de cas e cadelas,

de todo o peligro

que no monte houbera.

Un padre nuestro

e unha ave maría,

á honra de Dios

e da Virgen María.


Recollido en Florderrei, concello do Riós.


E outro recollido en castelán:


Si buscas milagros mira,

muerte y error desterrados,

misteria y demonios idos,

leprosos y enfermos sanos.

El mar sosiega su ira,

redímanse encarcelados,

miembros y bienes perdidos,

recobra mozos y ancianos.

El peligro se retira,

los pobres van remediados,

cuéntenme los socorridos,

díganlo los paduanos.

Gloria al Padre,

gloria al Hijo,

gloria al Espíritu Santo,

como era en el principio

ahora y siempre

por los siglos de los siglos, amén.

El mar sosiega su ira,

redímanse encarcelados,

miembros y bienes perdidos,

recobra mozos y ancianos.

Ruega a Cristo por nosotros,

Antonio divino y Santo,

para que dignos así

de sus promesas seamos.

Haced, oh Señor!

Que la intercesión de vuestro confesor

y doctor San Antonio

llene de alegría a vuestra iglesia

para que siempre sea protegida

con los auxilios espirituales

y merezca alcanzar los eternos gozos

por Cristo nuestro señor, amén.

Gloria al Padre,

gloria al Hijo,

gloria al Espíritu Santo,

un Padrenuestro con Avemaría

a honra de Dios y de la Virgen María.


Recollido en Castrelo de Abaixo, concello do Riós.


E unha oración a Santa Bárbara para afastar as treboadas:


Santa Bárbora bendita,

que nos ceos estás escrita,

nun papel de auga bendita.

Guarda o pan e guarda o viño

e guarda a xente no camiño.


Santa Bárbora bendita,

líbranos de raios e centellas

e de moretes repentinas.


Recollido en Castrelo de Abaixo, concello do Riós.